#BeeldindeKijker - Juni 2026
Raversijde vissersnederzetting
Middeleeuwse tonwaterputten: vroeger een bron van leven, nu een bron van kennis We zien de buitenkant van een waterput gemaakt met vier hergebruikte haringtonnen, op elkaar geplaatst. Om dat mogelijk te maken, verwijderde men eerst de bodems van de tonnen. Daarna werden ze opnieuw samengesteld. Naast de tonnen zie je de verschillende bodemlagen waar men doorheen groef. Archeologen noemen dat stratigrafie, ofwel de opbouw van de bodem in lagen. Van onder naar boven gaat het om zware grijsblauwe mariene klei, daarboven een donkerbruine veenlaag, en daarboven opnieuw gelaagde mariene afzettingen van klei en leem. Aan beide kanten van de tonnen zie je de scherpe, verticale aflijning van de kuil die gegraven werd om de tonnen te plaatsen. Tussen die aflijning en de tonnen zit de grond die men eerst uitgroef en daarna weer in de put stortte nadat de tonnen geplaatst waren. Onderzoek van de jaarringen in het hout (dendrochronologie) toont aan dat de bomen waarvan de duigen van de drie onderste tonnen zijn gemaakt, bijna op hetzelfde moment zijn gekapt. Het verschil bedraagt hoogstens één jaar. De bomen zijn in elk geval geveld tussen 1389 en 1401. Misschien zijn de tonnen zelfs gemaakt uit dezelfde boom. Dit onderzoek toont ook aan dat deze bomen groeiden in de omgeving van Gdansk, Polen. Houtanatomisch onderzoek leert dat de duigen van eik zijn gemaakt. De wissen, de buigzame takken die de duigen samenhielden, waren van hazelaar. Na ongeveer 600 jaar in de bodem is het hout van de duigen nog opvallend goed bewaard. Dat komt doordat de duigen zich voortdurend onder de grondwatertafel bevonden, waar ze niet in contact kwamen met de lucht die bacteriën nodig hebben om hout af te breken. Dat drie tonnen mogelijk uit dezelfde boom zijn gemaakt, toont dat men waarschijnlijk niet zomaar willekeurig afgedankte tonnen gebruikte. Het lijkt er eerder op dat men bewust tonnen koos of aankocht om er een waterput van te maken. In de vulling van dit soort waterputten vonden archeologen vooral kannen, kruiken en touwen waarmee bewoners water uit de put haalden. De gevonden kannen en kruiken tonen dus aan dat ze niet alleen op tafel stonden, maar ook echt gebruikt werden om water uit de put te halen.
Meer informatie over de afbeelding
